دکتر علیرضا جباری » فوبیا و راه های درمان آن
مدت زمان مطالعه ۵ دقیقه

فوبیا و راه های درمان آن

فوبیا یا هراس زدگی از جمله اختلالات روان شناختی است که در افراد مختلف موجب بروز ترس و هراس در موقعیت های خاص می گردد. فوبیا در دسته اختلالات اضطرابی قرار می گیرد و با علائم و نشانه هایی خاص همراه است. اگر می خواهید در زمینه فوبیا و راه های درمان آن اطلاعات جزئی و دقیقی داشته باشید ادامه این مقاله را از دست ندهید.

فوبیا چیست؟

فوبیا به نوعی ترس زیاد و غیر قابل توجیه و غیر منطقی گفته می شود که افراد در مواجهه با برخی از عوامل که به عنوان منبع فوبیا شناخته می شوند، از خود بروز می دهند. علل و منابع مختلفی می تواند زمینه ساز بروز ترس ها و فوبیا شود و همین عامل منجر به دسته بندی فوبیا می گردد.

انواع فوبیا

فوبیا اجتماعی یا اضطراب اجتماعی: افراد مبتلا به این نوع فوبیا این تصور را دارند که در اجتماعات انسانی و محیط های اجتماعی در معرض خطر توهین و تحقیر و قضاوت قرار دارند. به دلیل وجود همین هراس از حضور در جمع های بسیار شلوغ پرهیز می کنند و در صورت اجبار حضور دچار ترس و علائم این فوبیا می شوند. مثل لرزش دست، تعریق و لرزش صدا.

آگورا فوبیا یا بازار هراسی یا برزن هراسی: در این نوع فوبیا فرد از قرار گیری در محیط هایی که فرار از آن یا بیرون آمدن از آن دشوار است پرهیز می کند. مثل قرار گرفتن در آسانسور یا محیط های خارج از منزل از جمله بازارهای شلوغ یا وسایل حمل و نقل عمومی. کسانی که به این نوع فوبیا دچار هستند بیش از سایرین در معرض خطر حملات پانیک قرار دارند.

دو نوع فوبیایی که در فوق شرح آن رفت به عنوان هراس های پیچیده شناخته و معرفی می شوند. اما بسیاری از عوامل دیگر می تواند موجب بروز هراس شود که در دسته بندی فوبیاهای ساده قرار می گیرند.

  • تنگنا هراسی (کلاستروفوبیا) : ترس از قرار گرفتن در فضا هایی بسته، سرپوشیده و کوچک
  • ترس از پرواز: ترس و اجتناب از پرواز با هواپیما
  • فوبیا عنکبوت: عنکبوت هراسی و ترس از مواجهه با عنکبوت
  • هراس از رانندگی: ترس و اجتناب از رانندگی کردن با اتوموبیل به صورت انفرادی حتی اگر کسی همراهمان باشد.
  • هراس از استفراغ
  • هراس از خونریزی
  • هراس از آب: ترس از قرار گرفتن در استخر و آب و نیز شنا کردن
  • خود بیمار انگاری یا هیپوکندریا: ترس از این که بیمار شوم. در واقع هراس این دسته از افراد این است که مبادا بیمار شوم یا بیمار باشم.
  • هراس از پله برقی
  • هراس از ارتفاع: این دسته از افراد در مواجهه با ارتفاع دچار سرگیجه و هراس می شوند به همین دلیل سریعاً از محیط مرتفع دور می شوند. نمونه این هراس را می توانید در فیلم سرگیجه آلفرد هیچکاک مشاهده کنید و آگاه شوید که تا چه حد هراس از ارتفاع می تواند روند طبیعی زندگی را مختل  کند؛ تاجایی که فرد مبتلا به فوبیا ارتفاع بالجبار از شغلی که داشت کناره گیری کرد و به کار دفتری مشغول شد.
  • هراس از تونل
  • حیوان هراسی

علائم و نشانه های فوبیا در افراد

از مهم ترین علائمی که در هنگام بروز هراس در هنگام مواجهه با منبع هراس بروز و ظهور پیدا می کنند می توان موارد زیر را نام برد:

  • احساس اضطراب شدید و غیر ارادی که فرد هیچ کنترلی روی آن ندارد. این احساس در هنگام مواجهه به منبع ترس و هراس ایجاد می شود.
  • دوری کردن و اجتناب در هنگام رویارویی با منبع هراس
  • ناتوانی از انجام فعالیت ها به طور طبیعی در هنگام روبرو شدن با منبع ترس
  • آگاهی از این که در وضعیت غیر طبیعی قرار گرفته اند
فوبیا و درمان آن

سایر علائم بالینی در افرادی که مبتلا به فوبیا هستند موارد زیر است:

  • تعریق زیاد: برای مثال کسانی که اضطراب اجتماعی دارند هنگامی که در جمعی مثل جمع فامیل و یا همکلاسی های دانشگاهی قرار می گیرند در هنگامی که می خواهد در این جمع صحبت کنند پشت بدن شان یا دست هایشان عرق می کند.
  • اختلال در وضعیت عملکرد تنفسی: افراد به درستی نمی توانند روند طبیعی تنفس را داشته باشند و گاهی تنفس شان حبس می شود.
  • ضربان قلب بالا
  • لرزش در دست ها و صدا: هراس موجب می شود که دست ها و یا صدای فرد مبتلا به هراس دچار لرزش شود.
  • احساس خفگی
  • بروز درد در ناحیه قفسه سینه و گرفتگی سینه
  • خشک شدن دهان
  • گیج شدن و ایجاد توهم: استرس و هراس باعث کاهش توانایی شناختی و احساس حواس پرتی و گیجی می شود. به همین دلیل در هنگام فوبیا (مثل فوبیا اجتماعی) اگر از آن ها سوالی پرسیده شود ممکن است که با تاخیر پاسخ را ارائه کنند.
  • حالت تهوع
  • سرگیجه داشتن
  • احساس سردرد یا بروز واقعی سردرد

روش های درمان فوبیا

انواع هراس را می توان با روش های درمانی خاصی درمان کرد. یکی از عواملی که سبب افزایش احتمال موفقیت روند درمان می شود این است که افراد مبتلا به هراس از وضعیت خود آگاه هستند و به دلیل اذیت شدن از این وضعیت خودشان نیز در روند درمانی با درمانگر همراهی می کنند.  

تمامی انواع فوبیا با یک روش درمانی واحد درمان پذیر نیستند بنابراین باید نوع هراس توسط درمانگر مورد بررسی قرار گیرد تا متناسب ترین روش برای درمان فوبیا فرد اتخاذ شود.

مهم ترین روش های درمان از این قرار است:

  • دارو درمانی
  • مسدودکننده بتا؛ این داروها موجب کاهش علائم و نشانه های فیزیکی اضطراب می گردند.
  • دارو های ضد افسردگی: بازدارنده های جذب سروتونین، بازدارنده های مونوآمین اکسیداز، تری سیکلیک، کلومی پرامین
  • مسکن ها
  • رفتار درمانی
  • حساسیت زدایی
  • درمان شناختی- رفتاری

خاتمه

در بخش درمان فوبیا تمامی داروهایی که نام برده شد باید از سوی متخصصین این حوزه تجویز شود. بنابراین افراد صرف دانستن نوع دارو هایی که برای انواع هراس مورد استفاده قرار می گیرد نمی توانند به خود درمانی بپردازند.

بنابراین توصیه می شود که در صورتی که علائم و نشانه های این بیماری را در خود مشاهده می کنید با مراجعه به بهترین روان درمانگر و یا روانپزشک روند تشخیص و درمان را پشت سر بگذارید.

برچسب ها:
پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

0 دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پنج × دو =

Call Now Buttonتماس با دکتر جباری