دکتر علیرضا جباری » از علائم تا درمان اختلال شخصیت وابسته
مدت زمان مطالعه ۶ دقیقه

از علائم تا درمان اختلال شخصیت وابسته

اختلال شخصیت وابسته یکی از اختلالات شخصیت اضطرابی است که بیماران را در زمان تنهایی دچار استرس و اضطراب می کند، زیرا برای به دست آوردن تمام احساس امنیت، حمایت روانی و مشاوره به دیگران وابسته هستند. ما در این مقاله قصد داریم به بررسی علل، علائم و راه های درمان اختلال شخصیت وابسته بپردازیم، لذا تا انتها همراه ما باشید.

اختلال شخصیت وابسته چیست؟

بسیاری از مردم ممکن است در مورد اختلال شخصیت وابسته (DPD) تعجب کنند، زیرا این یک اختلال شخصیت غیر معمول است و به راحتی می تواند به عنوان یکی از ویژگی های منفی که هر فرد عادی دارد دیده شود. با این حال، روانپزشکی اختلالات شخصیت را به عنوان الگوی خاصی از ویژگی ها تعریف می کند که باعث می شود بیمار در برخورد با دیگران و نقش او در جامعه نقص داشته باشد. بیمار دارای شخصیت وابسته زمانی که تنهاست از احساسات شدید اضطراب و تنش رنج می برد و احساس می کند که نمی تواند از خود مراقبت کند یا هیچ تصمیم ساده ای بگیرد. اما با درمان شخصیت وابسته، بیمار به تدریج می تواند به خود تکیه کند و پس از اطمینان لازم برای تکیه بر خود پرواز کند.

اختلال شخصیت وابسته به گروه سوم اختلالات شخصیت، خوشه C تعلق دارد که به اختلالات اضطرابی یا روان رنجور معروف است که شامل موارد اختلال شخصیت اجتنابی و اختلال وسواس نیز می شود.

اختلال شخصیت وابسته

علائم اختلال شخصیت وابسته

بیمار مبتلا به اختلال شخصیت وابسته با مجموعه ای از علائم مشخص می شود که عبارتند از:

  • رفتار و افکار منفی
  • اتکا به خانواده و دوستان برای تصمیم گیری
  • نیاز دائمی به حمایت روانی و اطمینان خاطر
  • به راحتی صدمه دیده و نسبت به انتقاد بسیار حساس است
  • احساس انزوا و غمگینی در زمان تنهایی
  • ترس از اینکه دیگران آنها را ترک کنند
  • ترس از طرد شدن
  • گرایش به ساده لوحی

بیماران مبتلا به اختلال شخصیت وابسته با پایان یافتن روابط شخصی یا دوستی در معرض تخریب روانشناختی بزرگی قرار می گیرند. همچنین احساساتی مشابه با بیماران اختلال اضطراب مانند تنش، حملات پانیک، ترس، اضطراب و ناامیدی تجربه می کنند. بنابراین، درمان شخصیت وابسته ممکن است تا حدودی شبیه درمان اختلالات اضطرابی باشد.

بیشتر بخوانید: اختلال سازگاری (انطباقی)؛ از علائم تا درمان

علت اختلال شخصیت وابسته چیست

علل اختلال شخصیت وابسته به طور کامل شناخته نشده است، برخی عوامل ژنتیکی، محیطی و روانی ممکن است در افزایش احتمال ابتلا به این بیماری نقش داشته باشند. همچنین برخی از عوامل خطر وجود دارند که ممکن است باعث ایجاد این اختلال شوند، که عبراتند از:

  • قرار گرفتن در روابط آزاردهنده برای مدت طولانی
  • مورد غفلت قرار گرفتن
  • مواحه با آسیب روحی و روانی در کودکی
  • داشتن والدین کنترل کننده یا بیش از حد محافظ
  • داشتن سابقه خانوادگی اختلالات روانی به ویژه اختلالات اضطرابی
عوارض اختلال وابستگی

عوارض اختلال شخصیت وابسته

برخی از عوارض و اختلالات روانی می تواند در نتیجه ابتلا به اختلال شخصیت وابسته باشدکه شامل موارد زیر است:

  • وحشت زدگی
  • فوبیا
  • سایر اختلالات شخصیت خوشه C
  • افسردگی و اختلالات اضطرابی
  • اعتیاد به مواد مخدر

چه رابطه ای بین شخصیت وابسته با شخصیت مرزی وجود دارد؟

اگرچه مطالعات در مورد هم زمانی در اختلالات شخصیت محدود است، برخی تحقیقات نشان داده اند که اختلال شخصیت وابسته با اختلال شخصیت مرزی (BPD) مرتبط است. اگرچه آنها در گروه های مختلفی قرار دارند، اما میزان همبودی بین این دو اختلال حدود ۲۰ درصد تخمین زده شده است. علت آن ممکن است به دلیل شباهت برخی از علائم در هر یک از آنها باشد. به عنوان مثال حساسیت به انتقاد و طرد شدن یکی از بزرگترین ویژگی های یک بیمار با شخصیت وابسته است که البته بیمار با شخصیت مرزی احساس می کند.

بیشتر بخوانید: اختلال شخصیت اسکیزوئید چیست؟

تشخیص شخصیت وابسته

هنگامی که یک پزشک سعی می کند اختلال شخصیت وابسته را تشخیص دهد، ممکن است ابتدا یک معاینه فیزیکی انجام دهد تا هر گونه بیماری را که می تواند باعث علائم فوق شود رد کند. سپس از بیمار در مورد سابقه بیماری روانی و الگوی علائمی که او را در موقعیت های مختلف مبتلا می کند، سوال می شود.

برای تشخیص دقیق، پزشک علائم را با معیارهای اختلال موجود در راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانی DSM-5 مقایسه می کند و هنگامی که بیمار پنج یا بیشتر از این علائم را داشته باشد، تشخیص داده می شود که فرد وابسته است. افراد مبتلا به این اختلال شخصیت ممکن است احساسات زیر را تجربه کنند:

  • ترسی فراگیر و غیر واقعی از رها شدن و بیگانگی از بیمار
  • احساس اضطراب یا درماندگی زمانی که بیمار تنهاست
  • ناتوانی بیمار در مدیریت مسئولیت های زندگی بدون درخواست کمک از دیگران
  • مشکلات در ابراز عقیده از ترس از دست دادن حمایت یا تایید
  • انگیزه قوی برای بیمار برای دریافت حمایت از دیگران، حتی اگر به معنای انجام کارهایی باشد که دریافت آن لذت بخش نیست.
  • مشکل در تصمیم گیری روزانه بدون دخالت یا اطمینان از جانب دیگران
  • مشکل در شروع یا تکمیل پروژه ها به دلیل عدم اعتماد به نفس یا توانایی تصمیم گیری
  • یک رابطه جدید برای ارائه حمایت و کمک در صورت پایان یک رابطه نزدیک پیدا کنید
درمان شخصیت وابسته

درمان اختلال شخصیت وابسته

درمان شخصیت وابسته عمدتاً به درمان شناختی- رفتاری بستگی دارد و با درمان دارویی لازم برای غلبه بر علائم ناراحتی عصبی بهبود می یابد.

درمان شخصیت وابسته شناختی رفتاری

درمان شناختی رفتاری مبنای درمان اختلال شخصیت وابسته است. درمان رفتاری شناختی با هدف زیر ارائه می شود:

  • فرد آسیب دیده را بیشتر به خود متکی کنید.
  • آموزش او برای کنترل علائم اضطراب و ناراحتی عصبی.
  • آموزش او برای ایجاد روابط سالم سالم.
  • همچنین هدف این است که فرد مبتلا به این اختلال را فعالتر کند و بیشتر بر اهداف و علایق خود متمرکز کند.

درمان شخصیت وابسته با دارو

برخی از داروها ممکن است در درمان اختلال شخصیت وابسته مورد استفاده قرار گیرند که مهمترین آنها داروهای ضد افسردگی است. علاوه بر داروهای درمانی که در درمان برخی علائم جسمی مانند علائم دستگاه گوارش، اختلالات ریتم قلب و غیره استفاده می شود.

در اینجا شایان ذکر است که دادن داروهای درمانی به افراد مبتلا به اختلال شخصیت وابسته باید با احتیاط کامل انجام شود، زیرا برخی از داروهای درمانی تجویز شده معمولاً مورد سوء استفاده قرار می گیرند، به ویژه زمانی که دچار برخی موارد شدید ناراحتی عصبی می شوند.

کلام آخر

اختلال شخصیت وابسته یکی از اختلال هایی است که فرد به دلیل تنهایی و عدم حمایت فردی دچار وحشت، اضطراب و تنش عصبی می شود. درمان یک شخصیت وابسته می تواند به بیمار کمک کند تا اعتماد به نفس خود را افزایش دهد و توانایی او در تعامل با دیگران را توسعه دهد، همچنین به او کمک می کند تا بدون نیاز دائمی به دیگران به خود تکیه کند و نیازهای شخصی خود را برآورده کند. اگر چه تست های شخصیتی و اختلالات روان شناختی زیادی در اینترنت وجود دارد، اما آن ها دقیق نیستند و باید برای تشخیص و درمان به بهترین روانپزشک تهران مراجعه کنید.

دکتر علیرضا جباری

دکتر علیرضا جباری

متخصص اعصاب و روان و رواندرمانگر در تهران، دارای گواهینامه تخصصی اعصاب و روان،  دارای گواهینامه بین الملی در درمان های متمرکز بر هیجان Emotion focused therapy تحت نظر Juliett beeking، دارای گواهینامه هیپنوتیزم تراپی از انجمن هیپنوتیزم ایران، دوره تخصصی رواندرمانی و تراپی تحت نظر اساتید و سوپرویژن از اساتید مربوطه، روانپزشک و رواندرمانگر سازمان بین اللملی پزشکان بدون مرز در پروژه جنوب تهران از سال 98 تا کنون، روانپزشک و رواندرمانگر در بیمارستان بین اللملی کیش از سال 97 تا کنون
برچسب ها:
مقالات مرتبط
اختلال شخصیت خودشیفته و ازدواج

اختلال شخصیت خودشیفته و ازدواج

ازدواج با فرد دارای اختلال شخصیت خودشیفته یکی از بحران‌های نگران‌کننده برای جوانان است که ممکن است سرآغاز مشکلات متعددی باشد. اختلال شخصیتی خودشیفتگی یکی از مواردی است که ممکن است در ازدواج مشکل‌ساز...

درمان قطعی افسردگی و پیشگیری از آن

درمان قطعی افسردگی و پیشگیری از آن

درمان افسردگی امروزه که در جامعه ای زندگی می کنیم که همگی درگیر مشکلات زیادی همچون مشکلات اقتصادی، تورم، گرانی، بیکاری و درگیری با بیماری‌هایی چون کرونا هستیم، چالش بزرگ و درگیرکننده ای بین عموم...

اختلال وسواس؛ علل، علائم و درمان

اختلال وسواس؛ علل، علائم و درمان

تصور اشتباهی وجود دارد که اگر فردی همواره وسایل اطراف خود را به دقت مرتب کند، دائما دست های خود را بشوید و برنامه روزانه خود را به جزئیات کامل و زیر بینی انجام دهد ممکن است مبتلا به اختلال وسواس OCD...

پرسش و پاسخ تکمیلی

سوالات شما در اسرع وقت پاسخ داده شده و از طریق ایمیل اطلاع رسانی خواهد شد

۰ دیدگاه
یک دیدگاه بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

پنج × پنج =