روان‌پزشکان به خاطر تحصیلاتی که در زمینه‌ی پزشکی داشته‌اند توانایی تشخیص اختلال و انجام دارودرمانی در زمینه‌ی اختلالات روان‌شناختی را دارند و برای درمان‌های روان‌شناختی باید درمانجو (مراجع) را پیش روانشناس بفرستند. روان‌شناسان به خاطر تحصیلاتی که در زمینه‌ی رفتار و فرآیندهای روانی داشته‌اند توانایی تشخیص اختلال و روان‌درمانی در زمینه‌ی اختلالات روان‌شناختی را دارند و برای درمان‌های دارویی باید درمانجو را پیش روان‌پزشک بفرستند.

تفاوت کار روانشناس و روان‌پزشک

روان‌پزشک برای درمان اختلال روانی دارو تجویز می‌کند ولی روان‌شناس با روش‌های گوناگون روان‌درمانی مانند درمان‌شناختی، درمان شناختی – رفتاری، روان‌کاوی و … به درمان می‌پردازد.روان‌پزشک اجازه‌ی بستری کردن بیمار در بیمارستان و انجام روش‌های درمانی ویژه مانند الکتروشوک را دارد ولی روان‌شناس چنین اجازه‌ای ندارد.

روان‌پزشک نسبت به وضعیت مراجع بر روی عوامل زیستی و فیزیولوژیک تاکید دارد. ولی روان‌شناس بر روی عوامل محیطی، زیستی، روان‌شناختی، خانوادگی و تجارب زندگی و سبک زندگی تاکید می‌کند. به همین دلیل روان‌پزشک اجازه‌ی روان‌درمانی و مشاوره غیردارویی ندارد و این کار را روان‌شناس انجام می‌دهد.

روان‌پزشکی دارای یک شاخه است و روان‌شناسی دارای بیش از ۳۰ شاخه‌ی اصلی است که هر کدام در زمینه‌ی ویژه‌ای کار می‌کنند.

مشکل از همین‌جا آغاز می‌شود برخی از روان‌پزشکان بر این باورند که با گذراندن چند دوره‌ی چند ساعته آموزش روان‌درمانی می‌‌توانند به روان‌درمانی نیز بپردازند از سوی دیگر روان‌شناسان بالینی هم بر این باورند که به دلیل آشنایی با دارودرمانی در دانشگاه می‌توانند به درمان دارویی بپردازند. کشمکش احمقانه‌ی میان روانشناسان و روان‌پزشکان از همین‌جا آغاز می‌شود این کشمکش تنها در ایران نیست و در برخی از کشورهای دیگر مانند آمریکا نیز هست.

به یاد بسپارید که: روان‌پزشک تنها اجازه‌ی انجام دارودرمانی و روان‌شناس تنها اجازه‌ی روان‌درمانی دارد. پس ورود روان‌پزشک به روان‌درمانی و مشاوره، و ورود روانشناس به دارودرمانی غیرقانونی و غیرعلمی و غیراخلاقی است.

اول پیش روان‌شناس بروم یا روان‌پزشک؟

به پرسش آغاز نوشته برگشتیم. بهتر است بگویم این بستگی به شما دارد که کدام را برگزینید. اگر روان‌شناس یا روان‌پزشکی که پیش او می‌روید در کار خود حرفه‌ای باشد و از اخلاق پیروی کند در صورت نیاز از طرف مقابل کمک می‌گیرد و شما را پیش او می‌فرستد. اما من به شما پیشنهاد می‌کنم که نخست پیش روان‌شناس بروید. چون ممکن است به دارودرمانی نیاز نداشته باشید و اگر روان‌شناس تشخیص دهد شما به درمان دارویی نیز نیازمندید باید شما را پیش روان‌پزشک بفرستد. بیش‌تر اختلالات روان‌شناختی به رویکرد روان‌درمانی و دارودرمانی در کنار یک‌دیگر نیازمند هستند پس همکاری روان‌شناس و روانپزشک با یک‌دیگر اهمیت بسیار دارد. از سوی دیگر دارو درمانی برای کنترل و بهبود اختلال روانی کاربرد دارد پس دارو درمانی بدون روان‌درمانی نتیجه نخواهد داد.

من همیشه یک داستان کوتاه برای کسانی که این پرسش را از من می‌پرسند بازگو می‌کنم. فرض کنید کسی پیش روان‌پزشک برود و بگوید من گرسنه‌ام روان‌پزشک او را کنار رودخانه می‌برد برایش ماهی می‌گیرد و به او می‌گوید این ماهی را بخور تا سیر شوی. ولی روان‌شناس او را کنار رودخانه می‌برد و به او ماهی‌گیری و پختن را یاد می‌دهد تا هر گاه احساس گرسنگی کرد بتواند خود را سیر کند. این داستان یک چیز را روشن می‌کند برای درمان دارویی نیاز به روان‌پزشک احساس می‌شود چون او تخصص پزشکی دارد. ولی اگر ریشه‌ی مشکل زیستی نباشد درمانجو نیازمند این است که نسبت به مشکلات خود شناخت پیدا کند و راهکارهای مناسب برای حل مشکلاتش را بیاموزد تا سلامت روانش حفظ شود. کار روان‌شناس این است که به درمانجو کمک کند تا به این هدف دست یابد.

در سراسر جهان مراکزی برای درمان‌های اختلالات روان‌شناختی وجود دارد که به صورت تیمی کار می‌کنند. در این مراکز روان‌پزشک، روان‌شناس، مددکار و پرستار روان در کنار یک‌دیگر به کار درمانی می‌پردازند و کار یک‌دیگر را کامل می‌کنند. این شیوه‌ی درمانی می‌تواند از درمان‌های انفرادی که به دست روان‌‌شناس و روان‌پزشک انجام می‌شود بسیار سودمندتر باشد چون بررسی همه‌جانبه انجام می‌شود.

اگر شما نیز یک روان‌شناس یا روان‌پزشک هستید از شما درخواست می‌کنم با سوگیری و تعصب، احساس برتری نکنید. همان‌گونه که گفته شد کار روان‌پزشک و روان‌شناس متفاوت است و اگر چنین باوری ندارید شما نیز از دانش‌آموختگان نادان هستید!

تفاوت روانپزشک و روانشناس چیست؟

روانپزشک و روانشناس هر دو در حوزه مسایل روان کار می­‌کنند؛ با این حال، کارکردی متفاوت دارند. اولی پزشک است و پس از فراغت از تحصیل در پزشکی عمومی، وارد رشته تخصصی روانپزشکی می­‌شود و در نهایت «متخصص روانپزشکی» یا همان «متخصص اعصاب و روان» نام می­‌گیرد. دومی (روانشناس) در رشته­‌ای از رشته­‌های علوم انسانی تحصیل کرده است. روانشناسی شاخه­‌های گوناگونی دارد که یکی از آنها با درمان بیماران در ارتباط است و «روانشناسی بالینی» نام دارد.

روانپزشک وظیفه «تشخیص» مشکل یا بیماری را برعهده دارد و بر اساس تشخیص، مدیریت درمان را بر عهده می­‌گیرد. به بیان دیگر، او با در نظر گرفتن جهات مختلف مشکلات فرد مراجع، باید بتواند منشأ جسمانی، روانی، خانوادگی یا اجتماعی مسایل پیش­‌آمده را تشخیص دهد و در صورت وجود یک بیماری، آن را از موارد مشابه تمیز دهد. او ممکن است فرد مراجع را برای انجام آزمایش تشخیصی به آزمایشگاه بفرستد یا از روش­‌های نوار مغزی یا تصویربرداری تشخیصی کمک بگیرد. پس از تعیین تشخیص، او باید مناسب­‌ترین شیوه یا شیوه­‌های درمان را انتخاب و اعمال کند. این روش­‌ها شامل تجویز دارو، اجرای روان­‌درمانی یا مشاوره، و در مواردی به کارگیری دستگاه یا ابزاری برای درمان است. روانپزشک ممکن است فرد مراجع را برای اجرای آزمون­‌های (تست­‌های) روانشناسی یا اجرای روان­‌درمانی به کارشناس ارشد یا دکتر روانشناسی بالینی ارجاع دهد و در مواردی از یاری مددکار اجتماعی یا کاردرمانگر بهره گیرد. در بسیاری از موارد بدون سود بردن از چنین تیمی، نتیجه دلخواه به­ دست نمی­‌آید.

هنگامی که شخص برای حل مشکل خود به یک روانپزشک یا روانشناس مراجعه کند او تشخیص می‌دهد که بیمار را خود درمان کند یا نزد متخصص دیگری بفرستد مثلا اگر روانشناس باشد او تشخیص می‌دهد که فرد را خود درمان کند یا اینکه نزد روانپزشک ارجاع دهد و برعکس.

روانپزشکی شاخه‌ای از پزشکی بوده و بیشتر بر جنبه‌های جسمانی اختلالات و بیماری‌ها روانی متمرکز است، ادامه داد: روانپزشک بیشتر کار دارودرمانی را انجام می‌دهد این درحالی است که روانشناس نمی‌تواند نسبت به دارودرمانی اقدام کند و در حیطه اختیارات وی نیست به بیان دیگر دارودرمانی یا اقداماتی مانند شوک‌درمانی و مداخلات جسمانی برعهده روانپزشک و مداخلات روانشناختی برعهده روانشناس است.

روانکاوی را چه کسی انجام میدهد؟

روانکاوی ازانواع روان درمانی است که هم روانپزشک و هم روانشناس می‌تواند نسبت به آن اقدام کند، اظهارکرد: در جهان روان‌کاو‌هایی وجود دارند که متخصص روانشناسی نیستند به عبارتی روانکاوان غیر متخصصی هستند که خود سال‌ها مورد روانکاوی قرار گرفته‌اند و اکنون براساس پروتکل‌های روانکاوی و به صورت تجربی فعالیت می‌کنند.

وی با بیان اینکه کل مداخلات بالینی ۷ بخش و شامل آموزش، راهنمایی، مشاوره، درمان، مداخله در بحران و توانبخشی است، خاطرنشان کرد: آموزش، راهنمایی و مشاوره تخصص مشاور، درمان و مداخله در بحران کار روانشناس و روانپزشک وتوانبخشی تخصص روانشناس، روانپزشک و مددکار اجتماعی است.

یک بیمار روحی که زندگی وی دچار اختلال و مشکل شده (فرد روان‌رنجور) هرگز به مشاور مراجعه نمی‌کند بلکه به روانشناس مراجعه می‌کند و اگر بیماری انقدر بغرنج شود که فرد اختیاری از خود نداشته باشد (فرد سایکوتیک یا روانپریش) به روانپزشک ارجاع داده می‌شود به ویژه افرادی که باید در بیمارستان روانی بستری شوند حتما از خدمات روانپزشک استفاده می‌کنند، به مشاور نیز تنها افراد سالمی مراجعه می‌کنند که راهنمایی می‌خواهند مثلا فردی که نیاز به مشاوره ازدواج دارد به مشاور خانواده مراجعه می‌کند.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

میخواهید به بحث بپیوندید؟
احساس رایگان برای کمک!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *