بلاگ

روان کودک و نوجوان

حملات تروریستی و سلامت روان کودکان

در طول دهه اخیر کودکان و نوجوانان در کشورهای منطقه ما حملات تروریستی بزرگی را در داخل کشور تجربه کرده اند. کشورهای ایران ، سوریه ، عراق ، افغانستان ، یمن ، ترکیه و … . این حملات از طرف گروه های مختلف و با اهداف متفاوتی بوده است اما اثراتی روانی مخرب و مشابه روی کودکان و نوجوانان دارد.

کارهای زیادی توسط انسان های آینده نگر برای جلوگیری از ادامه این روند انجام شده است ولی علیرغم این اقدامات ، کودکان و نوجوانان خاورمیانه همجنان در رسانه ها شاهد رویدادهای تروریستی در منطقه هستند که سبب تداوم احساس خطر و ناامنی برای آنها میشود.

حمله تروریستی چیست؟

مفهوم عمل تروریستی سه ویژگی مشخص دارد:

یک-جو اجتماعی آکنده از ترس و خطر ایجاد میکند.

دو- سبب ایجاد صدمه شخصی و تخریب قابل توجه میشود.

سه- قرارداد ضمنی اجتماعی بین شهروندان را تضعیف کرده و این باور را که دولت قادر به محافظت از آنان است را متزلزل میسازد.

عوامل زیادی در واکنش کودکان و نوجوانان نسبت به تروریسم نقش دارند از جمله ارزیابی شخصی از خطر مداوم، احتمال تکرار حمله و ادراک ایمنی  نسبی خانواده و دوستان نزدیک خود. واکنش کودکان در مواجهه با تروریسم تابع نحوه مدارای والدین با ضربه وارده و آشفتگی حاصل از آن و میزان آگاهی آنها از موقعیت است. در نوجوانان واجد و فاقد ناتوانی های یادگیری که در معرض حملات تروریستی بوده اند اختلال پس از سانحه بررسی شده است. یافته های این مطالعه نشان داد مواجهه شخصی با ترور ، رویدادهای تهدید کننده حیات در گذشته فرد و سابقه اضطراب همگی در بروز واکنش های استرس پس از سانحه نقش دارند. به علاوه در نوجوانان دچار ناتوانی های یادگیری که در پردازش شناختی رویداد سانحه مشکل داشتند وقتی به طور همزمان سایر عوامل خطر ساز نظیر مواجهه شخصی با رویداد آسیب زا را داشتند خطر بروز  PTSD بیشتر بود.

روان کودک و نوجوان

سلامت روان کودک و نوجوان

در یک مطالعه از چند مقیاس پیش بینی کننده جدول مصاحبه تشخیصی کودکان (DISC) استفاده شد. بر خلاف اکثر مطالعات مربوط به کودکان که در آها از ابزار مقیاس پیوسته استفاده کرده اند، در این مطالعه از ابزار تشخیصی خود گزارشی PTSD مبتنی بر قالب پاسخ بلی یا خیر استفاده شده بود و این ابزار بیشتر بر طبقه ج علایم (اجتناب) به عنوان علامت تشخیصی افتراق دهنده تاکید شده بود. در نتیجه نیمرخ کامل علایم وابسته به مواجهه جنس یا سن قابل دست یابی نبود. علاوه بر این در کودکا سنین دبستان میزان PTSD برآورد شده بیش از دانش آموزان دبیرستانی بود. ثابت شده که کودکان دبستانی بیشتر در معرض رفتارهای اجتنابی هستند. میزان اجتناب در دانش آموزان دبیرستانی در طرح های آزمایشی غربالگری در پایین شهر کمتر گزارش شد و میزان تحریک پذیری در این گروه بالاتر از گروه دبستانی بود.در میزان PTSD در دانش آموزان دبیرستانی، هیچ گونه تفاوت مرتبط با مواجهه دیده نشد. اما در کودکانی که یکی از والدین یا خواهر برادرهای خود را از دست داده بودند میزان بالایی از PTSD گزارش شد. هر چند در این کودکان تحلیلی برای تعیین نقش علایم مربوط به داغدیدگی تروماتیک در این یافته انجام نشده است.

اثر حملات تروریستی روی کودکان

از این مطالعه سه دسته از یافته ها به دست آمد:

1-مشابه یافته های مطالعه آرمن ک.گونجیان و همکاران پس از زلزله فاجعه آمیز سال 1988 در اسپیتاک میزان قابل ملاحظه ای از اضطراب جدایی بخصوص در میان کودکان دبستانی یافت شد.

2- میزان بازار هراسی (آگورافوبیا)  در میان دانش آموزان کلاس چهارم و پنجم حدود 25 درصد بود که بازتاب آسیب پذیری وابسته به سن نسبت به ترس های وابسته به حوادث جدید (مانند مترو و اتوبوس) و رفتار اجتنابی کودکان این سنین است.اما بایستی دقت شود که ترس های وابسته به حوادث اخیرا اشتباها بازار هراسی تفسیر نشوند ، زیرا سیر بهبود و راهبردهای مداخله ای در این دو مورد ممکن است متفاوت باشد.

3- ححجم بالای تجارب آسیب زای قبلی با شدت علایم فعلی  PTSD ارتباط داشت(بیش از نیمی از کل حجم نمونه) که لزوم توجه به آسیب های قبلی در انجام نیاز سنجی نظارت و راهبردهای مداخله ای را نشان میدهد.گذشته از سن پایین سایر عوامل خطر ساز عبارت بودند از جنسیت مونث و نژاد اسپانیولی. میزان اختلال سلوک با افزایش سن افزایش نشان میداد که این یافته را نیز میتوان در پرتو این واقعیت تفسیر نمود که این حالت پاسخ نوجوان به محیطی آکنده از خطر است که به شکل رفتارهایی کاملا پرخاشگرانه ، بی مبالاتی و خطرجویی بروز کرده و با واکنش های استرس پس از سانحه ارتباط دارد.نقطه قوت عمده این مطالعه آن بود که علاوه بر علایم تخریب های خود گزارشی را هم لحاظ کرده بود و استاندارد مهمی برای مطالعات آتی فراهم کرده بود.

برخی نتایج که با نتایج مطالعات هاریکان اندرو مطابقت دارند حاکی از آنند که مشکلات رفتاری در ماههای پس از حملات تروریستی ممکن است واقعا کاهش یابند و یا شاید والدین نسبت به این مشکلات حساسیت کمتری نشان میدهند. اما این مشکلات به مرور به حد قبل از وقوع بازمیگردند.

رسانه و پوشش خبری

پوشش رسانه ای حملات تروریستی مجادلات مربوط به اثرات رسانه ها بخصوص بر روی کودکان حتی کودکانی که مواجهه مستقیم نداشتند را زنده کرد. مارک شوستر و همکاران در مطالعات زمینه یابی که بر روی گروهی معرف از بزرگسالان ظرف روزهای نخست پس از حمله انجام دادند گزارش کردند مواجهه کودکان با پوشش تلوزیونی ماجرا در سرتاسر کشور در حد وسیعی بوده است. تقریبا یک سوم والدین شرکت کننده در این مطالعه تلاش کرده بودند تماشای این برنامه ها را توسط فرزندان خود محدود کنند یا جلوی آن را بگیرند اما در کودکانی که والدینشان محدودیتی از این نظر قائل نشده بودند، تعداد ساعات تماشای پوشش رسانه ای حادثه با تعداد علایم استرس گزارش شده ارتباط داشت.

به امید روزها و سالهایی پر از صلح برای تمامی مردم دنیا و مردم کشور و منطقه ما.

1 دیدگاه

0
  • فیلم

    خیلی عالی بود.لایک داره

دیدگاه تان را ثبت کنید